Buddhist professor THICH NU TINH QUANG : Kinh Kim Cang

Phần mở đầu - kinh Kim Cang cũng như phần tựa của tất cả kinh văn Phật giáo chính là phần dẫn khởi nguyên nhân. Sự dẫn khởi của kinh luôn bắt đầu với bốn chữ chứng tín “Như thị ngã văn (tôi nghe như vậy)” của Ngài A-Nan (thị giả Đức Phật), như một phần nghi thức không thể thiểu để chứng thực kinh văn được nói từ kim khẩu của Đức Phật.

Lúc này Ngài ở nơi rừng (vườn) cây vắng vẻ Cấp Cô Độc, nơi ấy có một nghìn hai trăm năm mươi người (xuất gia) có mặt đầy đủ (phần thông tự). Do vậy, Pháp hội mà Đức Phật giảng kinh Kim Cang là Pháp hội ở tại nhân gian, thính chúng là những con người rất thực, những người mà tâm đã từ bỏ tham luyến thế gian, hòa mình với thiên nhiên, sống nơi vắng vẻ để tu tập. Như thế, có thể cho chúng ta thấy rằng, thính chúng là những người trong tâm đã thực sự có cảm giác an lạc mới có thể lãnh hội được ý Kinh.

Và với nhân duyên thuyết pháp (địa, nhơn, thời), đạo tràng nghiêm tịnh, thính chúng trí tuệ, cơ duyên thuần thục, Đức Phật mới vì đó mà nói. Đức Phật, là bậc Thầy Đại trí tuệ, nên Ngài nói đúng lúc, đúng người, đúng hoàn cảnh, tùy cơ mà nói, không phải là sự diễn thuyết mông lung của những diễn giả đương thời.

Trong bối cảnh này, Đức Phật thị hiện khất thực ở thành Xá Vệ, rất ư bình thường; Đức Phật, một con người trên tất cả, với đời sống khiêm cung, giản dị giúp cho chúng ta thấy rằng Ngài cũng đi, đứng, nằm, ngồi, ăn mặt bình thường như chúng sanh, do đây,chúng sanh và Phật không khác nhau, ngoài sự khác biệt về nhận thức bên trong, đó là ý kinh muốn nhắc nhở chúng ta.

Sự khất thực của Phật cũng nhằm mục đích giáo hóa chúng sanh phát khởi tâm bố thí: buông xả, chỉ có buông xả mới có tự do thực sự. Đức Phật theo thứ tự ghé từng nhà khất thực, biểu thị lòng từ bi, bình đẳng, không phân biệt giàu nghèo, Ngài khất thực vì lòng thương tưởng chúng sanh, đây là đặc tính của một Bậc giác ngộ, hay lý tưởng của Bồ tát: luôn nghĩ đến tất cả chúng sanh.

Sau khi trở về Tinh xá, thọ thực xong, Ngài cất y bát, rửa chân, và trải tòa ngồi; đây là phần biệt tự, phát khởi về sự tướng của pháp hội. Đức Phật vì chúng sanh mà khai thị bản thể chân tâm, thực tướng.‘Phu tòa’ là biểu thị của thiền định, chánh niệm bất động, trong trạng thái bất động, không có mặt của một bản ngã đồng nhất với tâm hay tướng, đó là lúc Đức Phật vì người mà giảng nói thực nghĩa của Pháp.

Thích Nữ Tịnh Quang luận giảng